Robert Jordan jest to oczywiście pseudonim artystyczny, za którym ukrywa się James Oliver Rigney Jr. Pisarz ten posługuje się także innymi pseudonimami: Jackson O'Really (cykl "Cheyenne Raiders"), Reagan O'Neal (cykl "Fallon") oraz Chang Lung. James Oliver Rigney Jr. urodził się w 1948 r. w Charleston w Południowej Karolinie. Jego jedynym rodzeństwem jest starszy o 12 lat brat. W dzieciństwie to właśnie on opiekował się Jamesem, gdyż rodziców nie było stać na opiekunkę. Wpoił młodszemu bratu zainteresowanie literaturą fantastyczną.

"Mój brat czytał mi książki, ale nie były to książki dziecięce, lecz takie, które poruszały interesujące tematy, jak na przykład Juliusz Verne, H.G.Wells, czy Mark Twain" - wspomina pisarz.

W latach 1968-1970 autor cyklu "Koło Czasu" przebywał w Wietnamie, gdzie odbywał służbę wojskową, za którą został wielokrotnie odznaczony. Otrzymał: Distinguished Flying Cross, Bronze Star oraz dwukrotnie Vietnam Cross of Gallantry. Po zakończeniu służby wojskowej James Oliver wstąpił do Citadel, uczelni wojskowej w Południowej Karolinie, którą ukończył uzyskując dyplom z fizyki. Później został zatrudniony przez US Navy jako inżynier nuklearny. Na nieszczęście, podczas transportu dużego ładunku nastąpił wypadek, którego skutkiem był długotrwały pobyt Jamesa w szpitalu. W tym czasie James przeczytał bardzo wiele książek i ku własnemu zaskoczeniu stwierdził, iż jest w stanie napisać równie dobre i interesujące książki. Dzięki temu zbiegowi okoliczności rozpoczęła się kariera pisarska Jamesa Olivera, która trwa po dziś dzień.

Autor "Koła Czasu" pisze książki od lat 13, zaś od 10 lat jest żonaty. Z żoną Harriet mieszka w historycznej dzielnicy Charleston (Old Historic District) w domu wybudowanym w 1797 r. Interesuje się dziejami militariów oraz początkami Charleston. Wolny czas spędza na świeżym powietrzu polując, żeglując lub łowiąc ryby. Jego wielką pasją jest gra w szachy, poker i bilard. James Oliver Rigney Jr. jest także krytykiem baletowym i teatralnym. Zbieranie fajek stało się hobby tego pisarza, który już na początku swojej kariery zapowiedział, iż: "Będę pisał aż do grobowej deski".



James Oliver Rigney Jr. rozpoczął karierę pisarską od książki historycznej. Później napisał western "Cheyenne Raiders", cykl science fiction "Fallon" i wreszcie kontynuacje przygód Conana. Niestety książki te nie przyniosły mu sławy, choć trzeba zaznaczyć, że w większości zostały pozytywnie ocenione. Po niezbyt udanych początkach przyszedł czas na cykl "Koło Czasu", który przyniósł mu międzynarodową sławę wśród czytelników i uznanie w oczach krytyków literackich. Przygotowania do tego cyklu i zbieranie potrzebnych materiałów zajęło pisarzowi ponad 4 lata. Zainteresował się między innymi legendami wielu narodów, studiował religie świata, badał historię - także wojskowości i broni białej. W jednym z wywiadów Robert Jordan zwierzył się fanom: "Chciałem stworzyć opowieść, którą się przede wszystkim dobrze czyta, ale nie płytką". Te dogłębne przygotowania nie poszły na marne. Początkowe założenia powiodły się w 100%. Zainspirowany Biblią, wierzeniami azjatyckimi i celtyckimi James Oliver Rigney Jr. stworzył jedną z największych i najwspanialszych sag fantasy. Na uwagę zasługują postacie kobiecie wykreowane w "Kole Czasu". Kobiety w tym cyklu nie tylko zajmują istotną rolę w kreowaniu świata przedstawionego, zostały niejako "wywyższone" i uprzywilejowane. Czytelnik bez problemu zauważa wysiłek włożony przez autora, by jak najpełniej odzwierciedlić złożoną i skomplikowaną psychikę kobiecą. Należy także zwrócić uwagę na oryginalną mitologię stworzoną przez Jordana. Miejscami przypominają się wierzenia greckie. Robert Jordan odszedł od porządku linearnego wprowadzając w zamian cykliczne postrzeganie dziejów. Bazując na tych 2 filarach: rozbudowanych postaciach kobiecych i cyklicznemu postrzeganiu wydarzeń powstało prawdziwe dzieło literackie. Początki wydawnicze "Koła Czasu" sięgają 1985 roku. Wtedy to ukazała się pierwsza część "The Eye of the World" cyklu "Koło Czasu", który wciąż jest kontynuowany.



Chciałbym się podzielić z Wami moimi przemyśleniami i wrażeniami, które dotyczą tego cyklu. Długo zastanawiałem się, jaki kształt powinien przybrać ten rozdział i doszedłem do wniosku, że nie ma sensu streszczać poszczególnych tomów. Odebrałbym wam przyjemność obcowania z sagą, którą być może jeszcze nie znacie. Zamiast tego postaram się przybliżyć choć trochę świat stworzony przez Jordana. Jak już wspomniałem wcześniej, niebagatelną rolę w "Kole Czasu" odgrywa cykliczne postrzeganie dziejów. Nie jest to zabieg czysto kosmetyczny. Takie spojrzenie na kontinuum czasoprzestrzenne determinuje nie tylko świat przedstawiony, ale przede wszystkim działania bohaterów.

"Koło Czasu obraca się, a Wieki nadchodzą i mijają, pozostawiając wspomnienia, które stają się legendą. Legenda staje się mitem, a potem nawet mit jest już dawno zapomniany, kiedy nadchodzi Wiek, który go zrodził. W jednym z Wieków, zwanych przez niektórych Trzecim Wiekiem, Wiekiem, który dopiero nadejdzie, Wiekiem dawno już minionym, nad Oceanem Aryth zerwał się wiatr. Wiatr ten nie był prawdziwym początkiem. Nie istnieją początki ani zakończenia w obrotach Koła Czasu. Był to jednak jakiś początek."

Być może cytat ten pomoże Wam zrozumieć postrzeganie świata, które proponuje i niejako narzuca Robert Jordan. Dla czytelnika wychowanego w kulturze śródziemnomorskiej takie traktowanie czasu i przestrzeni jest z gruntu obce. Przyzwyczailiśmy się do chronologii, do początku i końca, do następstwa dziejów i wydarzeń. Tymczasem Jordan wymaga od czytelnika zmiany percepcji. Nie ma początku i końca. Nie ma prostej linii, za którą czytelnik mógłby podążyć, jak Tezeusz za nicią Ariadny. Autor "Koła Czasu" wręcza czytelnikowi zaplątany kłębek wzajemnych zależności i odległych powiązań. Jak skorzystamy z tego bogactwa szczegółów, faktów, legend, mitów i mało istotnych zdarzeń zależy tylko od nas. Być może dlatego właśnie cykl ten jest tak bardzo niezwykły. Zmusza czytelnika do maksymalnej koncentracji, do skupienia się na szczegółach, do odnajdywania wzajemnych powiązań występujących między odległymi zdarzeniami, a przede wszystkim do nadążania za tokiem akcji i przewidywania jej dalszych zakrętów. Wydarzenia opisywane przez Jordana są naprawdę nad wyraz skomplikowane i złożone. Już podczas lektury pierwszego tomu "Oko świata" zdałem sobie sprawę, że autor ośmielił się podjąć próbę pełnej kreacji świata. Robert Jordan nie tylko opisuje przygody bohaterów dzień po dniu, nie tylko stara się wytłumaczyć przyczyny i skutki ich działań, przede wszystkim umieszcza świat przedstawiony w kontekście wiecznej walki Dobra ze Złem. Wiecznej, ponieważ walka ta nie ma początku ani końca. Ona trwa. Trzej przyjaciele Rand al'Thor, Mat Cauthon i Perrin Aybara zostają wciągnięci w walkę Dobra i Zła. Wyruszają w niesamowitą podróż, w której Zło nie zawsze przybiera oczywiste kształty, zaś Dobro niekoniecznie musi tryumfować. Świat "Koła Czasu" to przede wszystkim świat ludzi. Nie ma tu miejsca dla goblinów, elfów, orków, czy innych stworzeń tak bliskich chociażby Tolkienowi. Jordan wprowadził zupełnie nowe i unikatowe rasy: Trolloków, Ogirów, Myrddraalów, Szarych Ludzi. Świat "Koła Czasu" jest cudownie złożony. Mamy ogarniętych obłędem Asha'manów; Aes Sedai, którym wymyka się władza z rąk; Seanchan próbujących odzyskać to, co utracili; Aielów, którzy odnaleźli Tego Który Przychodzi Ze Świtem; Przeklętych spiskujących przeciw sobie; Smoka Odrodzonego, który ma jednocześnie zniszczyć i ocalić świat (jak to miało miejsce dawno temu i jak będzie miało miejsce ponownie) i wreszcie Czarnego - próbującego wyrwać się na wolność. Jeżeli dodamy do tego jeszcze problemy społeczno-polityczne, gospodarcze i obyczajowe, intrygi, spiski, plany w planach i nieustanną ewolucję głównych bohaterów, dochodzimy do wniosku, że na naszych oczach powstaje dzieło całkowite, dzieło TOTALNE, które stara się swym zasięgiem objąć wszystkie sfery życia znane człowiekowi.

Bez wątpienia "Koło Czasu" jest obowiązkową lekturą dla wszystkich miłośników szeroko rozumianej fantastyki.



1. Cheyenne Raiders (brak polskiego wydania)
2. Cykl Fallon (po polsku praktycznie niedostępne):
- The Fallon Legacy
- The Fallon Pride
- The Fallon Blood
3. Opowieści o Conanie (po polsku praktycznie już niedostępne):
- Conan the Destroyer
- Conan the Magnificent
- Conan the Invincible
- Conan the Victorious
- Conan the Unconquered
- Conan the Defender
- Conan the Triumphant
4. Cykl "Koło Czasu" (po polsku dwa tytuły, ponieważ jeszcze do niedawna każdy tom wydawany był w dwóch częściach):
- Oko świata cz.1, Oko świata cz.2 / The Eye of the World
- Wielkie Polowanie, Róg Valere / The Great Hunt
- Smok Odrodzony, Kamień Łzy / The Dragon Reborn
- Wschodzący Cień, Ten Który Przychodzi Ze Świtem / The Shadow Rising
- Ognie Niebios, Spustoszone Ziemie / The Fires of Heaven
- Triumf Chaosu, Czarna Wieża / Lord of Chaos
- Czara Wiatrów, Korona Mieczy / A Crown of Swords
- Ścieżka Sztyletów / The Path of Daggers
- Dech Zimy (ostatnio wydany tom) / Winter's Heart

Zysk i S-ka, polski wydawca "Koła Czasu" od tomu "Ścieżka sztyletów" zaczął wydawać poszczególne tomy już jako pojedyncze książki, tak jak miało to miejsce w oryginalnym wydaniu. Obecnie pierwsze tomy tej sagi także doczekały się jednotomowej wersji. Aktualnie miłośnicy Jordana w Polsce czekają na 10 część "Koła Czasu", której oryginalny tytuł brzmi "Crossroads of Twilight". Pisarz potwierdził oficjalnie, iż 11 tom cyklu "Koło Czasu" będzie nosił tytuł "Knife of Dreams" i zostanie wydany w 2005 r. Nie wiadomo kiedy ten tom zostanie wydany w Polsce. Niestety mamy poważne opóźnienia wydawnicze w stosunku do Zachodu.


Strona wydawnictwa Zysk & S-ka (polski wydawca)
Strona w całości poświęcona Robertowi Jordanowi
WOT - Koło Czasu
Fanowska strona Daero
Fanowska strona Haxa
Strona wydawnictwa TOR (angielski wydawca)
Przewodnik po "Kole Czasu"
Wspaniale opracowane rasy i postacie "Koła Czasu"

opracował: gnom