Wojciech Kossak urodził się w Paryżu 31 grudnia 1856 roku. Był pierwszym z dwóch bliźniaków. Szczęśliwymi rodzicami chłopców byli: świetnie zapowiadający się malarz koni Juliusz Kossak i 22-letnia ziemianka Zofia z Gałczyńskich.

Kossakowie utrzymywali w Paryżu szerokie kontakty z emigracją polską. Patriotyczna na wskroś atmosfera domu rodzinnego, w której wzrastali chłopcy, kształtowała ich mentalność od najmłodszych lat. Tęsknota za krajem spowodowała, że Kossakowie skorzystali z pierwszej nadarzającej się okazji do powrotu. Była nią propozycja objęcia przez Juliusza działu artystycznego w warszawskim "Tygodniku ilustrowanym". Zlikwidowali więc mieszkanie w Paryżu i przyjechali do Warszawy 27 lutego 1861 roku. Z chęci zapewnienia dzieciom możliwości uczęszczania do szkół polskich, obok niemożności swobodnego tworzenia w Warszawie obrazów o tematyce historycznej, wpłynęły na decyzję przeniesienia się Kossaków na stałe do Krakowa. W październiku 1869 roku mieszkali już w Krakowie, w dworku zwanym "Kossakówką". Odtąd dom ten był siedzibą Kossaków i pozostał w rękach tej rodziny do dzisiaj.

Od września 1870 roku Wojciech zaczął uczęszczać do 4 klasy Gimnazjum Św. Anny w Krakowie. Był to jedyny rok jego nauki w tej szkole. W czerwcu 1871 roku zapisał go ojciec do Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie. W Szkole studiował pod kierunkiem Władysława Łuszczkiewicza, którego największą zaletą było to, że pozostawiał swoim uczniom swobodę patrzenia na naturę własnymi oczami. Po dwóch latach "malarni krakowskiej", z początkiem listopada 1873 roku, zawiózł go ojciec do Monachium, ówczesnej Mekki malarskiej. W Akademii Monachijskiej Wojciech studiował malarstwo u profesorów: Aleksandra Strähubera i Aleksandra Wagnera przez ponad dwa lata. Otrzymał też Kossak w Monachium w roku 1874 pierwsze w swoim życiu odznaczenie: brązowy medal akademicki. Studia te wywarły na artystę duży wpływ i wiele go nauczyły. Wyjazd z Monachium związany był z koniecznością dopełnienia obowiązku służby w wojsku austriackim. Od jesieni 1876 roku służył już jako jednoroczny ochotnik w 1. c. k. pułku ułanów w Krakowie.

W tych latach Wojciech przerysowywał obrazy ojca i innych malarzy oraz rysował własne kompozycje, studia i szkice. Od 1874 roku zaczęły się pojawiać reprodukcje drzeworytnicze jego rysunków w warszawskich czasopismach: "Kłosach" i "Tygodniku ilustrowanym".

Pierwsze znane obrazy olejne Wojciecha Kossaka to: "Portret hrabianki D." (1875), "Portret Anieli Gałczyńskiej", babki artysty (1876?). Od roku 1877 zaczął również wystawiać swoje prace w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie; odtąd prawie co roku wystawiał w salach tego Towarzystwa, które ogółem pokazało ponad 250 jego dzieł.

Na dalsze studia artystyczne wyjechał Kossak 14 listopada 1877 roku do Paryża i przebywał tam pięć lat. Z polecenia Henryka Rodakowskiego dostał się do Leona Bonnata i Aleksandra Cabanela. Pod ich kierunkiem utwierdził się w koncepcji malarskiej, polegającej na odtwarzaniu rzeczywistości w sposób możliwie najbardziej naturalny. Z tymi wskazaniami połączył Kossak naukę o efektach światła, o refleksach i o barwnej wartości powietrza - a więc zasady impresjonistów. Naturalizm wzbogacony wiedzą impresjonistyczną i poparty kontrolą obiektywu fotograficznego stał się odtąd zasadą malarską Kossaka.

Z tych lat pochodzą już świetne portrety Kossaka: "Autoportret w mundurze ułańskim", "Portret Magdaleny z Orłowskich Brzezickiej" (1878), "Portret Mikołaja Zyblikiewicza" (1881), pokazany w Krakowie i w Wiedniu w roku 1882.

Od roku 1880 zaczął wystawiać swoje obrazy w Salonie Krywulta w Warszawie, od roku 1881 zaś w warszawskim Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych. W wiedeńskim Künstlerhausie zadebiutował w roku 1882 trzema obrazami, następnie uczestniczył tam w wystawach w latach 1886, 1891, 1892, 1893. W roku 1884 wystawiał w Peszcie, a w latach 1889, 1891 i 1892 w Monachium i Berlinie.

W roku 1883 po pięcioletnim pobycie w Paryżu Kossak wrócił do Krakowa i osiadł w nim na dłużej, bo aż 10 lat. Zainteresowanie płcią piękną przejawiał Wojciech przez całe swoje życie, niemal do późnej starości. Ale teraz była jego pierwsza miłość do 22-letniej Maniusi Kisielnickiej. Ślub Wojciecha Kossaka z Marią Kisielnicką odbył się 16 lipca 1884 roku. Młodzi zamieszkali w "Kossakówce", gdzie została przebudowana część domu i gdzie Wojciech urządził sobie własną pracownię. Kossak pracował w tym okresie intensywnie, tworząc szereg dużych kompozycji batalistycznych, prezentowanych na licznych wystawach, którymi począł odnosić sukcesy, szczególnie w Wiedniu. Jeszcze w roku 1883 wystawiono tam obraz "Artyleria w ogniu", a w roku 1885 za obraz "Historia 1. Pułku Ułanów" otrzymał artysta w Wiedniu wielki złoty medal. W roku następnym na wiosennej wystawie w wiedeńskim Künstlerhausie jego obraz "Hurra! Atak Landwery austriackiej" (1886) kupił cesarz Franciszek Józef do zamku w Lainz.

Gwiazda powodzenia Wojciecha zaczyna błyszczeć. Zapraszany do rezydencji arystokratycznych i na polowania, sam doskonały jeździec, zakosztował uroków życia dworskiego, pełnego barw, blasku i efektownych widowisk, które dawały mu okazję do przebogatych obserwacji, rozwijały jego umiejętności kompozycyjne, wyczulenie na ruch i kolor.

Pełen wrażeń i niewyczerpanych pomysłów wracał z naddunajskiej stolicy do prowincjonalnego wówczas Krakowa, gdzie powstawały dalsze obrazy, nawiązujące do historycznej przeszłości Polski, a mianowicie: "Bitwa pod Raszynem", "Samosierra" (1885), wreszcie słynna "Olszynka Grochowska" (1886-1887). Ten olbrzymi obraz został odznaczony pierwszym medalem na wystawie sztuki polskiej w Krakowie w roku 1887. W tym samym roku został przedstawiony w Akademii Umiejętności w Krakowie do nagrody z fundacji Probusa Barczewskiego. W latach następnych powstawały obrazy: w roku 1888 "Napoleon dekoruje T. Tyszkiewicza na polu bitwy pod Smoleńskiem", "Wzięcie do niewoli T. Tyszkiewicza w czasie odwrotu spod Moskwy", "Po deszczu", "Pierwszy pułk Ułanów" oraz "Wspomnienia lat dziecinnych".

Za ten ostatni obraz, przedstawiający szarżę Czerkiesów na Krakowskim Przedmieściu, uzyskał Kossak w roku 1892 po raz pierwszy nagrodę Akademii Umiejętności z fundacji Barczewskiego. Było to po "Olszynce Grochowskiej" drugie dzieło Kossaka, które zdobyło rozgłos. Do dalszych kompozycji tego okresu należą: w roku 1892 "Atak 1. Pułku Ułanów austriackich pod Savoną", "Apoteoza Armii Austriackiej", "Pobojowisko pod Iganiami", "Wzięcie do niewoli Towarzysza Pancernego" (1894).

W początkowej fazie swej dojrzałej twórczości Kossak zdołał osiągnąć pierwsze i od razu wysokie stopnie wyróżnień, kariery i popularności. W tymże czasie założył również rodzinę, a w latach pomiędzy "Olszynką", a "Racławicami" urodziło się Wojciechowi, w odstępach paroletnich, troje dzieci. Zakopane i Tatry, dokąd zaczął jeździć już od roku 1880 i gdzie spędzał prawie każde wakacje, były jego ulubionym miejscem wypoczynku i obcowania z przyrodą. Chodził po górach jeszcze z Tytusem Chałubińskim i plejadą pierwszych taterników.

Na ostatni dziesiątek lat XIX stulecia (1893-1902) przypada druga faza twórczości Wojciecha Kossaka - okres pełnej dojrzałości malarskiej. Składają się nań lata pobytu w Berlinie, jest to również okres panoram. Moda na panoramy, jaka zapanowała w Europie w końcu XIX wieku, zaspokajała potrzeby oglądania monumentalnych scen zbiorowych, zwłaszcza wojennych. Panoramy, jako malowidła głównie dekoracyjne, obliczone na efekt i wywołanie złudzenia rzeczywistości, nie były traktowane jako dzieła sztuki. Nie znaczy to jednak, aby poszczególne fragmenty i całe części panoram, tworzone często przez wybitnych malarzy, nie miały charakteru dzieła sztuki. Tak było właśnie z panoramami Kossaka, zwłaszcza z "Racławicami" i "Berezyną".

W "Racławicach" rozmach kompozycyjny i żywiołowa dynamika scen batalistycznych –- główne walory artystyczne dzieła - idą w parze z mistrzostwem krajobrazu, dając widzowi niezapomniane przeżycie. Panorama Racławicka obok wartości dokumentu historycznego posiadała ówcześnie większy jeszcze walor patriotyczno-wychowawczy, gdyż w okresie zaborów "krzepiła serca polskie" i budziła poczucie narodowe. Olbrzymie powodzenie "Racławic" zapewniło Kossakowi duży rozgłos i sławę świetnego batalisty, otwarło też przed nim nowe perspektywy malarskie. Już w listopadzie 1894 roku Julian Fałat zaproponował mu współudział w malowaniu nowej panoramy. Panorama miała przedstawiać akcję przeprawę wojsk napoleońskich przez Berezynę w drugim dniu trzydniowej tragedii. Ukończona panorama wzbudzała powszechne zachwyty. Kompozycja "Berezyny" ujęta została na płótnie w duchu zaszczytnym dla Wielkiej Armii, która w tych warunkach - zdziesiątkowana, złamana mrozem, ścigana i atakowana zewsząd - zdołała wyjść z okrążenia i przeprawić przez rzekę główny swój korpus.

Praca nad "Berezyną" trwała 16 miesięcy. We wrześniu 1898 roku wystawiono "Berezynę" w Warszawie, w kwietniu 1900 w Kijowie i w czerwcu 1901 w Moskwie.

Okres berliński Kossaka (1895-1902) wywołał w kraju wiele kontrowersyjnych opinii i ocen. Wokół osoby malarza narosło sporo mitów, niezgodnych z rzeczywistymi faktami. Krytykowano go ostro za wieloletni pobyt w Berlinie. W tym czasie Kossak stworzył dwie panoramy na zamówienie polskich konsorcjów ("Berezynę", "Bitwę pod Piramidami"), a trzecią zostawił w szkicach ("Samosierrę"), wykonał szereg płócien o polskiej tematyce historycznej oraz sporo zamówień prywatnych.

Na brak powodzenia, zamówień i dochodów w Berlinie nie mógł się Kossak uskarżać. Obrazy, które malował, nie zaspakajały jego ambicji twórczych i nie przynosiły mu prawdziwego zadowolenia. Niedługo się decydował. W połowie 1899 roku powziął zamiar namalowania trzeciej panoramy, tym razem dla Warszawy, a tematem jej miała być słynna szarża polskich szwoleżerów pod Samosierrą. Kontrakt został podpisany i rozpoczęto przygotowania. Kossak dobrawszy sobie na pomocnika Michała Wywiórskiego, którego jako malarza pejzażu w panoramie ocenił jeszcze przy "Berezynie", wyruszył wraz z nim w listopadzie 1899 roku w podróż do Hiszpanii na studia terenowe.

W grudniu artyści powrócili do Berlina, a w styczniu 1900 roku były już gotowe cztery olejne szkice. Z tymi szkicami pojechał Wojciech w lutym tego roku do Warszawy, aby uzyskać zgodę generała-gubernatora księcia A. Imeretyńskiego na jej wystawienie. Ale w Warszawie spotkał się ze stanowczą odmową. Nie pomogły żadne wybiegi, Imerytyński był nieustępliwy. Ale i Kossak nie myślał rezygnować, w dodatku mocno zaangażowany finansowo. Ponieważ kontrakt zawarty z konsorcjum warszawskim musiał być dopełniony, trzeba było malować jakąś inną panoramę. Zdecydowano się na "Bitwę pod Piramidami" z kampanii napoleońskiej w Egipcie w roku 1798 i ten temat uzyskał zatwierdzenie Imeretyńskiego.

Z końcem września 1900 roku Kossak z Wywiórskim pojechali do Egiptu studiować teren, pejzaż, ubiory, konie arabskie. Artystom pomagali malarze: Władysław Jasiński, Kazimierz Pułaski, Zygmunt Rozwadowski, Józef Ryszkiewicz i Czesław Tański. 2 kwietnia 1901 roku panorama została otwarta dla publiczności w Warszawie. Kossak do perfekcji opanował technikę malarstwa panoramicznego, wymagającego specjalnych umiejętności, posiadał również znaczną rutynę i ogromną znajomość przedmiotu. Niewyczerpany w pomysłach kompozycyjnych, potrafił nadać swym panoramom cechy wysokiego artyzmu.

Do Krakowa powrócił ostatecznie z początkiem października 1902 roku. Oceniając ten etap życia artysty stwierdzić wypada, że o ile Kossak pojechał do Berlina po sławę i pieniądze, to wyjeżdżał stamtąd z pobudek wyłącznie patriotycznych, rezygnując dobrowolnie ze świetnej kariery. Z chwilą powrotu do Krakowa rozpoczął nowy etap w życiu i twórczości Kossaka, obejmujący lata 1903-1914, tj. szczytowy okres malarstwa artysty. Jednak jesienią 1903 roku dał się namówić następcy tronu austriackiego, Franciszkowi Ferdynandowi, na wyjazd do Wiednia.

Na przełomie lat 1903 i 1904 artysta zamieszkał w Wiedniu i wynajął pracownię na Schwarzenberg Platz. W okresie tym, zarówno w Krakowie jak w Wiedniu, powstały następujące obrazy: "Niegolewski pod Samosierrą" (1903), "Wiosna 1813 roku", "Na straży", "Kirasjer z fajeczką", "Szarża 1. P. ułanów pod Savoną". Mimo rozgłosu, którym cieszył się w Wiedniu, artysta nie czuł się dobrze w stolicy monarchii. W listopadzie 1905 roku zdecydował się na wyjazd do Londynu, do czego namawiał go przyjaciel, Bronisław Rymkiewicz, zapewniając artystę, że zdobędzie tam sukces i zrobi fortunę. Kossak otrzymał kilka zamówień, wykonując m. in.: "Portret Lady’s.", "Portret Amazonki", "Droga do Madrytu", ponadto szereg portretów koni wyścigowych, dżokejów i właścicieli stadnin.

Z tego okresu, z lat 1906-1907, pochodzą m. in.: mała replika "Krwawej niedzieli w Petersburgu", "Portret córek artysty", "Portret brata Stefana" , "Artyleria w ogniu", "Z bitwy pod Grochowem", "Do ataku", "Posiłek", "Huzar wielkiej armii", "Szwoleżer gwardii polskiej" (1907).

Po 12 latach spędzonych za granicą w poszukiwaniu, z różnymi efektami, sławy i fortuny powrócił Kossak w połowie 1907 roku do kraju. Osiadł w krakowskiej "Kossakówce" na dłuższy czas, bo aż do 1914 roku. Okres ten charakteryzuje intensywna praca malarska; powstało wtedy wiele dobrych płócien. Z roku 1908 pochodzą obrazy: "Ranny kirasjer i dziewczyna", "Dwaj grenadierzy", "Apoteoza Napoleona".

W okresie pobytu w Krakowie rozwinął Kossak działalność organizacyjną w środowisku artystycznym. Z jego inicjatywy powstała w roku 1908 w Krakowie grupa malarska Zero. Kossak został prezesem Zera i urządził dwie wystawy tej grupy w Krakowie: w październiku 1908 roku i w czerwcu 1909 roku. W roku 1909 wybrany członkiem dyrekcji Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie, piastował w roku 1913 godność wiceprezesa, a w latach 1914-1916 prezesa.

Aktualne sprawy i wydarzenia polityczne znajdowały zawsze oddźwięk w twórczości i postawie Kossaka, który będąc malarzem historycznym i czując się spadkobiercą talentu i nazwiska swego wielkiego ojca Juliusza, traktował swą sztukę, nieledwie jako posłannictwo narodowe. Wiele jego płócien powstało w nawiązaniu do różnych rocznic i obchodów narodowych.

Słynny cykl obrazów "Duch pruski", namalowany w roku 1909, był odpowiedzią na działalność Hakaty i obroną polskości. Do cyklu tego należały obrazy: "Apostolstwo krzyżackie", "Jeszcze Polska nie zginęła", "Rugi pruskie", zebrane w "Album Grunwaldzki".

Wojciech Kossak próbował swoich sił również i w innych dziedzinach sztuki: w roku 1911 konsultował wystawianą w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie sztukę teatralną W.L. Anczyca "Kościuszko pod Racławicami", w tychże latach napisał też utwór sceniczny osnuty na tle powstania listopadowego, a w roku 1920 usiłował pisać w Ameryce nawet scenariusz o tematyce wojennej.

Na popularność i wzięcie Wojciecha Kossaka jako człowieka i malarza wpłynęła też w znacznym stopniu niecodzienna osobowość artysty. Wspaniałą postawę, rasową twarz, dystyngowane ruchy i całą ujmującą powierzchowność uzupełniał wdzięk osobisty, ogłada towarzyska, znajomość języków obcych, sugestywny sposób mówienia, werwa i duże poczucie humoru.

Mimo malowania replik i duplikatów na sprzedaż Kossak tworzył jednocześnie w tym okresie najbardziej wartościowe swoje dzieła, do których zaliczylibyśmy przede wszystkim jego obrazy historyczne: "Szarża Czerkiesów na krakowskim przedmieściu w Warszawie" (1912), " Szarża 1. P. Ułanów pod Savoną", "Napoleon w odwrocie", "Ułan i Kowalowa", "Ks. Józef Poniatowski na grobli falenckiej", "Bateria w ogniu', "Kirasjer na wedecie".

Były to szczytowe lata jego powodzenia zarówno artystycznego, jak i osobistego. Rangę sukcesów podniosło mianowanie go w roku 1913 profesorem jednej z trzech pracowni malarstwa w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie oraz powtórna nagroda, przyznana w roku 1914 w Akademii Umiejętności w Krakowie za całą działalność artystyczną lat ostatnich, a w szczególności za obraz "Bateria w ogniu".

W tym okresie Kossak wystawiał swe prace w wielu salonach krajowych i zagranicznych: w Wiedniu (1903, 1904, 1905),w Londynie (1905, 1906), w Monachium (1906), w Krakowie, we Lwowie (1909), w Warszawie (1904, 1911), w Antwerpii (1911), w Rzymie (1911), w Paryżu (1914), w Łodzi (1914). Pierwsze uznanie zza Oceanu otrzymał Kossak w roku 1912, kiedy to Związek Narodowy Polski w Stanach Zjednoczonych zaliczył go w poczet swoich członków honorowych.

Do tych wszystkich sukcesów dodał jeszcze Kossak laur literacki - napisał i opublikował swoje "Wspomnienia".

Wśród znajomych i przyjaciół Kossak niejednokrotnie opowiadał w sposób pełen werwy, kolorytu i plastyki o swym barwnym życiu w Paryżu, Warszawie i Krakowie, w Wiedniu, Berlinie czy Londynie. Wiele osób, w tym m. in. Edward Mycielski i Ferdynand Hoesick, dostrzegając w tych opowieściach znamiona literackie, nakłaniało artystę, aby spisał swe przeżycia i utrwalił w druku. Wreszcie Kossak zdecydował się na pisanie wspomnień, tym bardzie, że chciał w nich jednocześnie wyjaśnić okres berliński, szczególnie kontrowersyjny w swej biografii.

I tak na przełomie 1912 i 1913 roku w drukarni W. Anczyca w Krakowie wyszedł okazały tom w luksusowej szacie graficznej ze 100 ilustracjami, wywołując wiele pochlebnych recenzji i opinii. Podnoszono zwłaszcza walory literackie wydanej książki, w której niespodziewanie stanął Kossak przed nami jako wielki talent literacki.

Z początkiem roku 1913 otrzymał Kossak zaproszenie od pruskiego następcy tronu, Fryderyka Wilhelma, z propozycją malowania konnego portretu. W tym samym czasie artysta prowadził pertraktacje z wydawcami berlińskimi o wydanie swych "Wspomnień" po niemiecku.

"Wspomnienia" Kossaka wyszły drukiem po niemiecku w Berlinie w roku 1913 w przekładzie Rosy Nossig. W wydaniu tym pominięto zarówno sformułowania krytyczne, nieprzychylne lub ośmieszające Niemców i Wilhelma, jak i wszelkie antyniemieckie akcenty.

W pierwszej połowie 1914 roku malował w Krakowie cykl świetnych szarż napoleońskich: "Szwoleżerowie przed Napoleonem", "Niech żyje cesarz!", "Kirasjer przed Napoleonem".

Z końcem października 1918 roku Kossak rozpoczął służbę w polskiej armii w stopniu majora w 3. p. ułanów - nie wypuszczając naturalnie pędzla z ręki. W dziesiątkach obrazów, studiów utrwalał walki polskiego żołnierza, rozkoszując się barwą polskiego munduru, polskich odznak i proporców. Batalista z krwi i kości mógł nareszcie ujrzeć to wytęsknione wojsko w rzeczywistości, nie tylko w wyobraźni malarskiej. Malował więc - zawsze z doskonałym wyczuciem i temperamentem - bitwy, żołnierzy i konie w nieprzeliczonych kompozycyjnie ujęciach, owe patrole, zwiady i rekonesanse, utarczki, alarmy, pogonie, pobojowiska, rannych, zabitych i jeńców, umizgi i zaloty ułanów do dziewczyn.

W roku 1919 opuścił służbę wojskową i częściowo w Krakowie, a częściowo w Warszawie, szukał większych, zwłaszcza państwowych zamówień malarskich. Ale o te ostatnie nie było łatwo w kraju ogarniętym wojną i zniszczonym. Malował więc mniejsze kompozycje, dla której łatwiej było o odbiorców.

We wrześniu 1920 roku wyjechał Kossak do Paryża i Stanów Zjednoczonych Ameryki Płn. w charakterze kuriera dyplomatycznego rządu polskiego, a głównie w poszukiwaniu nowych rynków zbytu dla swych obrazów. Wśród polonii amerykańskiej zorganizowano fundację "The Kossak Art Society", która miała kupować i sprzedawać obrazy Kossaka, a z zysków pomagać artystom polskim w Ameryce.

W czerwcu 1921 roku artysta wrócił do Polski i obok krakowskiej założył drugą pracownię malarską w Warszawie. W tym czasie powstały: "Szarża na baterię Rosyjską w 1831", "Patrol ułański".

Duży talent realistyczno-odtwórczy, gruntowna znajomość realiów wojskowych, wyobraźnia kompozycyjna i rozmach dekoracyjny predestynowały Kossaka do plastycznego utrwalenia wojennej przeszłości Polski. Duża wiedza Kossaka w dziedzinie znajomości broni, mundurów oraz najdrobniejszych detali oporządzenia wojskowego i końskiego, sprawiała, że obrazy jego stanowić dziś mogą materiał do studiów bronioznawczych i kostiumologicznych. Niesłabnący popyt na obrazy Kossakowskie oraz nieustanna potrzeba zdobywania pieniędzy skłaniały artystę do podwajania wysiłków. Coraz częściej odczuwał brak pomocy w pracowni. Nadzieje swe w tym zakresie wiązał z synem Jerzym, dla którego najpierw był nauczycielem, a najczęściej niestety gotowym wzorem. W okresie tym w twórczości Wojciecha przeważają portrety i mniejszego formatu obrazy, konia, ułana i dziewczyny.

W maju 1923 roku Kossak został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Polski Odrodzonej, a w sierpniu wyjechał do Francji na kilka miesięcy. Wykonał tam przede wszystkim "Portret marszałka Ferdynanda Focha", wręczony portretowanemu w darze przez delegację polską. Trzy dalsze prace: "Portret Amazonki Julii Lubomirskiej", "Portret Małego Morawskiego", "Antoniego Jechalskiego", wystawione na Salonie w Paryżu wiosną 1924 roku, spotkały się z bardzo pozytywnymi ocenami francuskiej krytyki artystycznej.

Po przyjeździe z Paryża do kraju, jeździł wraz z synem Jerzym po dworach Poznańskiego, malując dużo obrazów i portretów. Znaczną część twórczości Wojciecha w tych latach stanowiły właśnie portrety, cieszące się dużym wzięciem zwłaszcza wśród "koniarzy". Kossak nie pierwszy raz okazał się świetnym portrecistą, oddającym trafnie typ postaci nie tylko wojskowych czy jeźdźców, zrośniętych z koniem, ale i osób cywilnych, to znów ze szczególnym wdziękiem, finezją i elegancją malował wytworne panie.

Portretował też Kossak polskich dostojników państwowych - wielokrotnie malował "Marszałka Józefa Piłsudskiego": pieszo (1928, 1929), na Kasztance (1928, 1930, 1933-1937), przed Belwederem (1929), na trybunie podczas defilady (1934) i przed frontem wojska (1936) oraz "Prezydenta Ignacego Mościckiego" (1932-1934). Ale malowanie dla odbiorców, choćby i najmożniejszych, w kraju ogarniętym kryzysem nie było zbyt dochodowe. Toteż mimo przekroczonej siedemdziesiątki Wojciech wyprawiał się jeszcze cztery razy do Ameryki (w latach 1927, 1928/29, 1930, 1932) "malować jankesów i jankeski".

Malował za Oceanem portrety biznesmenów, farmerów i ich rodziny, wojskowych, gwiazdy filmowe jako amazonki i kowbojów ujeżdżających mustangi. Malował również i dla polonii amerykańskiej - portrety działaczy polonijnych.

Z pięciokrotnych podróży do Ameryki powracał Kossak zawsze na wiosnę i lato do Warszawy i Krakowa, by wakacje jak zwykle spędzić w Zakopanem czy w Juracie. W kraju pracował w tym okresie równie niezmordowanie, sypał obrazami jak z rogu obfitości, lepszymi i gorszymi, ale zawsze ze znamionami wielkiego talentu i Kossakowskiego stylu, który miał wciąż tylu zwolenników i wyznawców. Kossak był niezwykle płodnym malarzem, co zawdzięczał swej tytanicznej pracowitości.

Malował Kossak chętnie obrazy przeznaczone dla różnych pułków armii, związków kombatanckich, klubów garnizonowych, dla inwalidów, powstańców. Z obrazów Wojciecha malowanych w kraju w okresie lat 1928-1930 w grupie portretów godzi się wyszczególnić: "Portret Tomasza Zamoyskiego z koniem", "Stanisława Wodzickiego na polowaniu", "Autoportret z koniem" (1928), "Portret pani Malinowskiej", "Anieli Burtanowej" (1930).

W połowie 1928 roku została urządzona w salach Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie duża wystawa zbiorowa prac Wojciech Kossaka, na której zgromadzono sto kilkanaście obrazów artysty. Wystawa cieszyła się ogromnym powodzeniem i wywołała szereg pochlebnych recenzji. W latach 1932-1933 obiegła kilkanaście większych miast w Polsce tzw. Wystawa Trzech Kossaków. W roku 1931 na zamówienie Muzeum Narodowego w Warszawie namalował Kossak trzeci z cyklu wielkich obrazów historycznych, "Grunwald". Obraz ten artysta potraktował przede wszystkim z punktu widzenia batalistyczno-historycznego, z wiernym zachowaniem ubiorów i rekwizytów z tego czasu.

W latach trzydziestych zwielokrotnił Wojciech bardzo opłacalną twórczość portretową. Malował przede wszystkim dla możnej klienteli: arystokracji, ziemiaństwa, wyższych wojskowych, które stać było na obstalowanie portretów, za które Mistrz kazał sobie słono płacić.

W latach 1934-1936 znów począł Kossak tworzyć wielkie rozmiarami kompozycje batalistyczne: "Szarża pod Rokitną" (1934). W roku 1934 powstał świetnie skomponowany i pełen werwy obraz "Rewia kawalerii w Krakowie", przedstawiający defiladę pułków kawalerii polskiej na krakowskich Błoniach 6 października 1933 roku. W roku 1936 Kossak mógł był obchodzić podwójny jubileusz: 80 lat życia i 60 lat pracy malarskiej. Urządzono mu jubileusz 60-lecia pracy artystycznej, organizując w Warszawie, Krakowie, Lwowie, Poznaniu, Katowicach i Wilnie, wystawy jubileuszowe, obejmujące blisko 180 jego dzieł. Kossak nie spoczął na jubileuszowych laurach, nie myślał o odłożeniu pędzla. W roku 1937 uzyskał nagrodę artystyczną miasta stołecznego Warszawy w dziale plastyki, za całokształt działalności artystycznej.

Przykładem nie słabnącej wcale z wiekiem aktywności twórczej Kossaka, zdumiewającej wręcz odwagi i nie opuszczającej go nigdy fantazji były projekty, jakie snuł 82-letni artysta: malowania panoramy bitwy pod Grochowem. Przeprowadzono studia historyczne i terenowe przy pomocy historyków wojskowości: płka Gembarzewskiego, mjra Laskowskiego, mjra Englerta, Pawłowskiego. Z trzech dni bitwy grochowskiej wybrano pamiętny dzień 25 lutego 1831 roku, dzień chwały piechoty polskiej.

Lato 1939 roku spędził Kossak z rodziną, jak zwykle w Juracie, skąd w ostatnich dniach sierpnia ledwie zdołali wrócić do Krakowa. Tu zastał go wybuch wojny i wkroczenie Niemców do miasta. Podczas okupacji niemieckiej Kossak został wybrany prezesem Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie; sądzono, że potrafi łatwiej coś od Niemców uzyskać w potocznych sprawach Towarzystwa.

Z roku 1940/41 pochodzi kilka świetnych olejnych szkiców, do panoramy Grochowskiej. Może myślał jeszcze realnie o tym olbrzymim zamierzeniu, a może już tylko chciał zostawić własną jego wizję. Te ostatnie, najsmutniejsze swe lata spędził również przy sztalugach, jak całe życie, do końca wytrwale malując. Malował wtedy Kossak oprócz portretów sporo scen rodzajowych, jak wesela, polowania, głowy końskie, ale i postacie wiarusów napoleońskich, ułanów i drobne sceny bitewne.

Jednym z ostatnich jego prac były: "Portret Zofii Jachimeckiej", "Portret konny Tadeusza Chutkowskiego", "Kirasjer i dziewczyna".

Zmarł 29 lipca 1942 roku. Twórczość malarska Wojciecha Kossaka rozwijała się w okresie, gdy całe społeczeństwo łaknęło obrazów o historycznej treści. Kossak-batalista gloryfikował to, co było najdroższe dla uczuć Polaków - dawne wojsko polskie. Cechą charakterystyczną jego malarstwa, zdecydowanie indywidualnego, nie naśladującego nikogo, odmiennego od dotychczas spotykanych, stanowiły ostrość obserwacji, uchwycenie typu ludzkiego i końskiego, podpatrzenie ruchu pojedyńczego i zbiorowego oraz znaczny stopień ekspresji. Radził sobie wyśmienicie z sylwetką i z wszelkimi skrótami perspektywicznymi.

Rozmach i przestrzeń to żywioł Kossaka, dlatego czuł się tak pewnie i swobodnie na płótnach panoramicznych, które z nieprawdopodobną łatwością zapewniał masami wojska, postaciami ludzi i koni w nie powtarzających się pozycjach, ruchach i ujęciach, w scenach pełnych dynamiki i życia.

Będąc malarzem nadzwyczaj pracowitym i płodnym, zostawił po sobie jako plon 70-letniej pracy artystycznej, oprócz panoram - ponad dwa tysiące obrazów.